Khóa Ly Biệt là một ca khúc thuộc dòng nhạc Pop/Ballad pha âm hưởng cổ trang (C-Pop) hoặc nhạc Hoa lời Việt hiện đại, được sáng tác bởi Đông Thiên Đức. Bài hát thể hiện nỗi đau tột cùng của sự chia ly, sự nuối tiếc và khao khát níu giữ một tình yêu đã mất, sử dụng nhiều hình ảnh ước lệ và điển cố lãng mạn.

Khóa Ly Biệt

• Phân Tích Bài hát là lời độc thoại nội tâm của người ở lại, đắm chìm trong sự đau khổ, cố gắng lý giải và chấp nhận sự rời bỏ của người yêu, đồng thời thể hiện mong muốn khóa chặt tình duyên để người kia được yên bình.

1. Nỗi Đau Hậu Chia Ly (Phần Đầu) Người hát sử dụng hình ảnh thiên nhiên để đặt câu hỏi về sự bền vững của tình yêu và sự cô đơn của người yêu:

• Sự vô vọng: "Hỡi cơn mưa bao đêm không ngủ

Liệu rằng xa cách bao lâu thì tình sẽ cũ." Sự thao thức và nỗi sợ hãi về việc tình cảm sẽ phai nhạt theo thời gian.

• Sự quan tâm day dứt: Liệu người đứng mãi trong mưa có lạnh không em. Dù bị bỏ rơi, người hát vẫn lo lắng cho người yêu.

• Nỗi buồn chất chứa: Nỗi sầu của người hát được ví với khúc nhạc buồn oán thán: Tiếng ai ca khúc oán cung sầu. Nỗi buồn này lớn đến mức không thể chứa hết: sầu anh chất kín khoang mấy độ thuyền hoa.

2. Bi Kịch Của Sự Chia Cách (Phần Giữa) Đoạn này sử dụng hình ảnh ước lệ để mô tả sự chia lìa đau đớn và sự tuyệt vọng:

• Điển cố Chim Quyên: "Trời làm gió xé cánh chim Quyên

Mỗi nhịp bước mỗi thước truân chuyên." Chim Quyên (hay chim Đỗ Quyên) thường tượng trưng cho nỗi nhớ cố quốc/người yêu. Hình ảnh gió xé cánh chim Quyên tượng trưng cho sự chia cắt tàn nhẫn của định mệnh.

• Sự khác biệt trong chấp nhận: Người gọi mãi, người bịt tai thản lòng ngủ yên. Sự đối lập giữa người tha thiết muốn níu giữ và người dứt khoát rời đi.

• Mong muốn đau đớn: Thà là Ô Thước, xin đừng cách biệt âm dương. Điển cố Ô Thước (cầu do quạ và chim sẻ bắc qua sông Ngân cho Ngưu Lang Chức Nữ gặp nhau) tượng trưng cho sự chia ly nhưng vẫn có hy vọng gặp lại. Người hát chấp nhận mọi cách biệt (hờ hững, không quay về) miễn là không phải là cách biệt âm dương (cái chết), vì như thế còn có cơ hội.

3. Sự Đau Đớn Trong Lời Nói Dối (Phần Hùng biện) Người hát bày tỏ sự mâu thuẫn giữa lời nói và thực tế:

• Nỗi đau vì sự giả dối: "Anh thật ghét cái chốn đông người

Vừa bảo ta hai đứa xứng đôi

Mình (giờ) vẫn hai người lại bảo ta không phải một đôi." Sự đau đớn khi phải nghe những lời lẽ dối trá hoặc sự mâu thuẫn của người khác khi chứng kiến sự tan vỡ.

4. Hành Động Quyết Tuyệt (Kết) Hành động cuối cùng là sự hy sinh tuyệt vọng để đổi lấy sự bình yên cho người yêu:

• Hành động đánh đổi: "Anh vội bán đôi cánh chim Quyên

Để đổi lấy đôi khóa ly biệt." Anh từ bỏ khả năng tìm kiếm, níu giữ (bán đôi cánh chim Quyên

• từ bỏ sự tự do và hy vọng bay đi tìm kiếm) để đổi lấy khóa ly biệt.

• Ý nghĩa của Khóa Ly Biệt: Chiếc khóa này không phải để khóa người yêu lại, mà để Khóa duyên mình khỏi kẻ lạ để người ngủ yên. Đây là sự hy sinh tột cùng. Anh khóa chặt tình duyên của họ lại, không cho người khác xen vào, chấp nhận nỗi đau để người yêu không phải day dứt hay bị quấy rầy bởi mối tình đã kết thúc này.

Khóa Ly Biệt là một bản ballad bi thương, lãng mạn hóa sự chia ly. Bài hát thể hiện sự chung thủy đến mức cực đoan của người ở lại, sẵn sàng từ bỏ tất cả (tự do, hy vọng, và khả năng tìm kiếm hạnh phúc mới) để đổi lấy sự bình yên và quên lãng cho người mình yêu. Nỗi đau lớn nhất không phải là mất đi mà là phải nhìn người yêu ra đi mà không thể làm gì được ngoài việc chấp nhận và chúc phúc một cách lặng lẽ.